Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi
Kısa Adı: JEPS | ISSN (Online): 2757-7600 | DOI: 10.29329/jeps

Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi Volume 7 (2026)

Sınır Ticareti Ekseninde Eğitimin Anlamı: Öğretmen, Öğrenci ve Veli Deneyimlerine Dayalı Nitel Bir İnceleme

Yunus Emre Avcı

ss. 1 - 20   |  DOI: https://doi.org/10.29329/jeps.2026.1436.2

Yayın Tarihi: May 27, 2026  |   Görüntüleme Sayısı: 0/0   |   İndirilme Sayısı: 0/0

PDF İndir

Özet

Bu araştırmanın amacı, sınır ticaretinin yoğun olarak yürütüldüğü bölgelerde eğitim olgusunun öğretmen, öğrenci ve veli perspektiflerinden nasıl deneyimlendiğini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemine dayalı iç içe geçmiş tek durum deseni ile yürütülmüştür. Ölçüt örneklemeye bağlı olarak çalışma grubunu, sınır ticaretinden doğrudan etkilenen bir bölgede sınır ticaretiyle uğraşan velilerin bulunduğu okullarda görev yapan 4 öğretmen, babası sınır ticaretiyle uğraşan 4 öğrenci ve sınır ticaretiyle uğraşan 3 veli olmak üzere toplam 11 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, üç farklı katılımcı grubuna uyarlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen veriler tematik analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, sınır ticaretinin eğitim süreçlerini hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle çok katmanlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Öğretmen görüşlerine göre, veliler eğitimin önemine inansalar da babaların uzun süre yurtdışında bulunmaları, aile içi iletişimi zayıflatmakta ve öğrencilerin akademik takibinde belirgin kopukluklar oluşturmaktadır. Öğretmenler, öğrencilerin kısa vadeli yüksek kazanç algısına yöneldiklerini, eğitimi ise uzun vadeli getirisi düşük bir süreç olarak değerlendirdiklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca ticaret yapan babaların rol model olarak görülmesi, öğrencilerin eğitime yönelik tutumlarında önemli bir belirleyici olarak ortaya çıkmıştır. Veliler, mesleğin ekonomik getirisine rağmen sınır ticaretini aile bütünlüğünü zedeleyen, çocukların eğitimini aksatan ve düzensiz çalışma koşulları nedeniyle sürdürülebilir olmayan bir alan olarak tanımlamış; bu nedenle çocuklarının bu mesleği yapmasını istemediklerini belirtmişlerdir. Veliler ayrıca iş yükü, yorgunluk, şehir dışı seyahatler ve toplantılara katılamama gibi sebeplerle çocuklarının akademik süreçlerine yeterince dahil olamadıklarını ifade etmişlerdir. Öğrencilerin görüşleri incelendiğinde, sınır ticaretine yönelik algıların daha çok kültürel kazanım, iletişim becerilerinin gelişimi ve yüksek gelir beklentisi temelinde şekillendiği görülmektedir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu sınır ticaretini ekonomik açıdan avantajlı, farklı kültürler tanımaya imkân sağlayan ve özgüven geliştiren bir meslek olarak değerlendirmiş; buna karşın bir öğrenci mesleğin kişisel gelişim açısından sınırlı olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca tüm öğrenciler, babalarının mesleğin doğası gereği yurtdışında ve uzun süreli olarak evden uzak kalmalarının, akademik ve duygusal destekten mahrum kalmalarına neden olduğunu vurgulamıştır. Genel olarak araştırma, sınır ticaretinin bölgedeki aile yapısı, veli–öğretmen–öğrenci etkileşimi ve öğrencilerin eğitim motivasyonu üzerinde çok boyutlu ve derin etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Ekonomik getirinin kısa vadeli cazibesi öğrencilerin eğitimden uzaklaşmasını beslerken; aile içi iletişim ve eğitim takibi, mesleğin doğası gereği zayıflamaktadır. Elde edilen bulgular, sınır ticaretinin güçlü bir ekonomik alan olarak eğitimle rekabet ettiğini ve bu nedenle bölgede aile-çocuk iletişimini güçlendiren programlara, veli bilgilendirme çalışmalarına ve öğrencilerin uzun vadeli eğitim motivasyonunu artıracak politikalara acil ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Sınır Ticareti, Eğitim, Aile Yapısı, Durum Çalışması

Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Avci, Y.E. (2026). Sınır Ticareti Ekseninde Eğitimin Anlamı: Öğretmen, Öğrenci ve Veli Deneyimlerine Dayalı Nitel Bir İnceleme. Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi, 7(1), 1-20. https://doi.org/10.29329/jeps.2026.1436.2

Harvard
Avci, Y. (2026). Sınır Ticareti Ekseninde Eğitimin Anlamı: Öğretmen, Öğrenci ve Veli Deneyimlerine Dayalı Nitel Bir İnceleme. Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi, 7(1), pp. 1-20.

Chicago 16th edition
Avci, Yunus Emre (2026). "Sınır Ticareti Ekseninde Eğitimin Anlamı: Öğretmen, Öğrenci ve Veli Deneyimlerine Dayalı Nitel Bir İnceleme". Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi 7 (1):1-20. https://doi.org/10.29329/jeps.2026.1436.2
Kaynakça
  1. Boss, P. (2006). Loss, trauma, and resilience: Therapeutic work with ambiguous loss. W.W. Norton. [Google Scholar]
  2. Brunet-Jailly, E. (2017). Border politics: Defining spaces of governance and forms of transnationalism. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316811830 [Google Scholar] [Crossref] 
  3. Cabrera, N. J., Volling, B. L., & Barr, R. (2018). Fathers are parents, too! Widening the lens on parenting for children’s development. Child Development Perspectives, 12(3), 152–157. https://doi.org/10.1111/cdep.12275 [Google Scholar] [Crossref] 
  4. Cheadle, J. E., & Amato, P. R. (2011). A quantitative assessment of parental involvement and children’s academic outcomes. Sociology of Education, 84(1), 1–24. https://doi.org/10.1177/0038040710392717 [Google Scholar] [Crossref] 
  5. Conger, R. D., Conger, K. J., & Martin, M. J. (2010). Socioeconomic status, family processes, and individual development. Journal of Marriage and Family, 72(3), 685–704. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00725.x [Google Scholar] [Crossref] 
  6. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage Publications. [Google Scholar]
  7. Desforges, C., & Abouchaar, A. (2003). The impact of parental involvement, parental support and family education on pupil achievement and adjustment. Department for Education and Skills. [Google Scholar]
  8. Donnelly, M., & Gamsu, S. (2020). Home and away: Mobility, ethnicity, and identity in the UK. Oxford University Press. [Google Scholar]
  9. Elder, G. H., Shanahan, M. J., & Jennings, J. A. (2015). Human development in time and place. In M. H. Bornstein & T. Leventhal (Eds.), Handbook of child psychology and developmental science (7th ed., pp. 6–54). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118963418.childpsy102 [Google Scholar] [Crossref] 
  10. Epstein, J. L. (2018). School, family, and community partnerships (2nd ed.). Routledge. [Google Scholar]
  11. Fan, X., & Chen, M. (2001). Parental involvement and students’ academic achievement: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 13(1), 1–22. https://doi.org/10.1023/A:1009048817385 [Google Scholar] [Crossref] 
  12. Furlong, A., & Cartmel, F. (2007). Young people and social change: New perspectives (2nd ed.). Open University Press. [Google Scholar]
  13. Hill, N. E., & Tyson, D. F. (2009). Parental involvement in middle school: A meta-analytic assessment of the strategies that promote achievement. Developmental Psychology, 45(3), 740–763. https://doi.org/10.1037/a0015362 [Google Scholar] [Crossref] 
  14. Jeynes, W. (2016). A meta-analysis of the relationship between parental involvement and student academic achievement. Urban Education, 51(1), 3–44. https://doi.org/10.1177/0042085912445643 [Google Scholar] [Crossref] 
  15. Konrad, V. (2015). Towards a theory of cross-border regionalism. Routledge. [Google Scholar]
  16. Kotaman, H. (2008). Türk ana babalarının çocuklarının eğitim öğretimlerine katılım düzeyleri. Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 135–149. [Google Scholar]
  17. Lamb, M. E. (2010). The role of the father in child development (5th ed.). Wiley. [Google Scholar]
  18. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications. [Google Scholar]
  19. McDonald, P., & Hurst, C. (2011). Young people's aspirations for education, work, family and leisure. Work, Employment and Society, 25(1), 1–18. https://doi.org/10.1177/0950017010389242 [Google Scholar] [Crossref] 
  20. McNeal, R. B. (2014). Parent involvement, academic achievement and the role of social capital. Sociology of Education, 87(1), 1–20. https://doi.org/10.1177/0038040713517011 [Google Scholar] [Crossref] 
  21. Newman, D. (2006). Borders and bordering: Towards an interdisciplinary dialogue. European Journal of Social Theory, 9(2), 171–186. https://doi.org/10.1177/1368431006063331 [Google Scholar] [Crossref] 
  22. Nobles, J. (2011). Parenting from abroad: Migration, nonresident father involvement, and children’s education in Mexico. Journal of Marriage and Family, 73(4), 729–746. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2011.00842.x [Google Scholar] [Crossref] 
  23. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage Publications. [Google Scholar]
  24. Rodriguez, A. J., & Margolin, G. (2015). Parental incarceration, transnational migration, and military deployment: Family process mechanisms of youth adjustment to temporary parent absence. Clinical Child and Family Psychology Review, 18(1), 24–49. https://doi.org/10.1007/s10567-014-0176-0 [Google Scholar] [Crossref] 
  25. Şahan, B. (2021). Öğrenci başarısını yordamada evde ebeveyn katılımının ve ebeveynlik biçiminin etkisi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11(1), 365–387. [Google Scholar]
  26. Schoon, I., & Lyons-Amos, M. (2017). A socio-ecological model of agency. Journal of Youth Studies, 20(6), 772–789. https://doi.org/10.1080/13676261.2016.1251729 [Google Scholar] [Crossref] 
  27. Şengönül, T. (2005). Anne-baba ilgisinin çocukların okul başarısı üzerindeki etkisi. İlköğretim Online, 4(2), 1–10. [Google Scholar]
  28. Suárez-Orozco, C., Suárez-Orozco, M., & Todorova, I. (2011). Learning a new land: Immigrant students in American society. Harvard University Press. [Google Scholar]
  29. UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education: All means all. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373724 [Google Scholar]
  30. UNICEF. (2012). Turkey country study: Global initiative on out-of-school children. UNICEF. [Google Scholar]
  31. Williams, A. M. (2021). Cross-border mobility, education and youth transitions. Journal of Borderlands Studies, 36(3), 373–391. [Google Scholar]
  32. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  33. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage. [Google Scholar]
Meta
Volume 7 (2026)
İndir
Metric
Geçmiş
Benzer

Cilt 7 Sayı 1

-Ocak 2026

Tüm makaleleler
Copyright © 2026 Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. CC BY
All elements of this website have been created using the BOQ™ - eJournal Management System.