Research article | Open Access
Journal of Educational Philosophy and Sociology 2026, Vol 7(1) 1-20

Mesleki Gitar Eğitimi Alan Öğrencilerin Çalgı Dersi Tükenmişlik Durumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Article Type
Research article
Publication Date
October 28, 2026
Pages
1-20

Abstract

Bu araştırmanın amacı, mesleki klasik gitar eğitimi alan öğrencilerin çalgı dersi tükenmişlik düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek ve elde edilen bulgular doğrultusunda tükenmişlik olgusunu öğrenme süreçlerinin yapısal özellikleri bağlamında değerlendirmektir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılan bu çalışmanın örneklemini, farklı üniversitelerde lisans düzeyinde eğitim gören 130 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, "Bireysel Çalgı Dersi Tükenmişlik Ölçeği" kullanılarak toplanmış; verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen istatistiksel sonuçlara göre; öğrencilerin tükenmişlik puanları ile cinsiyet, öğrenim görülen fakülte, sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü, ekonomik durum, okul dışında çalışma durumu, kalınan yer ve klasik gitarın ana çalgı/zorunlu çalgı olma durumu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p > .05). Bu bulgular, tükenmişliğin incelenen sekiz demografik ve eğitsel değişkenden bağımsız olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Bununla birlikte tükenmişliğin yalnızca demografik değişkenlerle açıklanamayacağı, öğrenme süreçlerinin niteliğiyle de ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Özellikle öğrencilerin çalışma süreçlerinde gösterdikleri çabanın karşılığını bekledikleri ölçüde alamamaları, bireysel gelişimlerine ilişkin kontrol kaybı hissi yaratarak tükenmişlik deneyimini derinleştirebilir. Sonuç olarak, çalgı eğitiminde tükenmişliğin salt demografik veya psikolojik faktörlerle değil, aynı zamanda öğrenme süreçlerinin yapısal özellikleriyle birlikte ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

Keywords: Müzik Eğitimi Bireysel Çalgı Klasik Gitar Tükenmişlik Sendromu
Cite this article
Monolbuğa, M. & Bingöl, F. (2026). Mesleki Gitar Eğitimi Alan Öğrencilerin Çalgı Dersi Tükenmişlik Durumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Journal of Educational Philosophy and Sociology, 7(1), 1-20. https://doi.org/10.29329/jeps.2026.1436.17

  • Balkıs, M., Duru, E., Buluş, M., & Duru, S. (2011). Tükenmişliğin öğretmen adayları arasındaki yaygınlığı, demografik değişkenler ve akademik başarı ile ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 151-165. [Google Scholar]
  • Bingöl, F. (2013). Klasik gitar eğitiminde parmak hazırlamalı seslendirme yöntemi. EKEV Akademi Dergisi, (56), 409-418. [Google Scholar]
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (21. baskı). Pegem Akademi. [Google Scholar]
  • Ceviz, B., & Albuz, A. (2020). Özengen klasik gitar eğitiminde öğretim programına yönelik ihtiyaç analizi. EKEV Akademi Dergisi, (84), 117-142. [Google Scholar]
  • Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. [Google Scholar]
  • Çini Şimşek, D. (2018). Müzik inkılâbında bir uygulama; Musiki Muallim Mektebi’nden, Ankara Devlet Konservatuarı’na. The Journal of Academic Social Science, 6(82), 241-251. [Google Scholar]
  • Dolgun, U. (2015). Tükenmişlik sendromu. D. E. Özler (Ed.), Örgütsel davranışta güncel konular içinde (ss. 287–308). Ekin Yayınevi. [Google Scholar]
  • Duru, E. (2008). Üniversiteye uyum sürecinde yalnızlığı yordamada sosyal destek ve sosyal bağlılığın doğrudan ve dolaylı rolleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, (29), 13-22. [Google Scholar]
  • Düzbastılar, M. E., & Yıldırım, Z. A. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının bireysel çalgı dersine yönelik tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: Karadeniz bölgesi örneği. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(3), 305–318. [Google Scholar]
  • Elmas, Y. (2003). Sorularla gitar. Pan Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Girgin, D. (2015). Bireysel çalgı dersi tükenmişlik ölçeği geliştirme çalışması: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(1), 115-126. [Google Scholar]
  • Gündüz, B., Çapri, B., & Gökçakan, Z. (2012). Üniversite öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (19), 38–55. [Google Scholar]
  • Kanneci, A. (2001). Gitar için beste yapmış Türk bestecilerinin eğitimi ve yapıtlarının uluslararası gitar repertuarındaki yeri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi. [Google Scholar]
  • Köksal, S., & Yüceland, E. (2022). Mesleki müzik eğitimi veren kurumlarda okuyan öğrencilerin tükenmişlik ve bireysel çalgı dersi tükenmişlik durumlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 377-409. [Google Scholar]
  • Kutsal, D., & Bilge, F. (2012). Lise öğrencilerinin tükenmişlik ve sosyal destek düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 37(164), 283-297. [Google Scholar]
  • Küçükosmanoğlu, H. O. (2011). Eğitim fakültelerinde başlangıç gitar eğitiminde kullanılan metotların incelenmesi. e-Journal of New World Science Academy, 6(3). [Google Scholar]
  • Küçüksüleymanoğlu, R., & Onuray Eğilmez, H. (2013). Müzik öğretmeni adaylarının tükenmişlik düzeyleri: Uludağ Üniversitesi örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 905-923. [Google Scholar]
  • Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2(2), 99–113. [Google Scholar]
  • Otacıoğlu, S. G. (2008). Müzik öğretmenlerinde tükenmişlik sendromu ve etkileyen faktörler. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(15). [Google Scholar]
  • Sarıgöz, O., & Çermik, Y. (2012). Maslow’un tükenmişlik ölçeği ile MYO öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerinin belirlenerek değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 116-122. [Google Scholar]
  • Şahin, M., & Duman, R. (2008). Cumhuriyetin yapılanma sürecinde müzik eğitimi. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 7(16), 259–272. [Google Scholar]
  • Şimşek Bekir, H., Şahin, H., & Şanlı, H. S. (2012). Eğitim fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. e-Journal of New World Sciences Academy, 7(2), 18-32. [Google Scholar]
  • Tümkaya, S., Çam, S., & Çavuşoğlu, İ. (2009). Tükenmişlik ölçeği kısa versiyonu’nun Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 387–398. [Google Scholar]
  • Tümkaya, S., & Çavuşoğlu, İ. (2010). Sınıf öğretmenliği son sınıf öğretmen adaylarının tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 468–481. [Google Scholar]
  • Uludağ, O., & Yaratan, H. (2010). The effect of burnout on engagement: An empirical study on tourism students. Journal of Hospitality, Leisure, Sport, and Tourism Education, 9(1), 13-23. [Google Scholar]
  • Uluocak, D. S. (2015). Türkiye’de cumhuriyet’in ilk elli yılında klasik gitar eğitimi: Paleologos ve öğrencileri. Sahne ve Müzik, (1), 60-80. [Google Scholar]
  • Yıldırım, İ., & Ergene, T. (2003). Lise son sınıf öğrencilerinin akademik başarılarının yordayıcısı olarak sınav kaygısı, boyun eğici davranışlar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (25). [Google Scholar]
  • Yılmaz, H. (2019). Klasik gitar eğitiminin tarihsel gelişimi ve Türkiye’deki yeri. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi Tam Metin Kitabı içinde. İKSAD Yayıncılık. [Google Scholar]