Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
Journal of Educational Philosophy and Sociology 2026, Vol 7(1) 1-25

Kadın Okul Yöneticisi Olmanın Zorlukları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Diyar Demir • Behiye Dağdeviren Ertaş
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
October 28, 2026
Pages
1-25
DOI
10.29329/jeps.2026.1436.15

Abstract

Bu çalışma, İzmir ilinde eğitim alanında yöneticilik yapan kadınların yöneticilik rollerinde karşılaştıkları zorluklara ilişkin görüşlerini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseninde yürütülmüş, araştırma verilerini toplamada görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu 20 kadın yönetici oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kadın yöneticilerin bir kısmı yönetici olmak konusunda istekli olmadıklarını ifade ederken, bir kısmı da bu rolü isteyerek seçtiklerini belirtmiştir. Ayrıca kadın yöneticiler, toplumsal rollerinin ilerlemelerini engellediğini ve bu konuda erkek yöneticilerle eşit olmadıklarını ifade etmişlerdir. Üst düzey yöneticilik rollerinde yeterli sayıda kadın olmamasına rağmen, kadın yöneticiler en çok profesyonel kariyerlerinde bir kadın yöneticiyi rol model olarak aldıklarını belirtmişler ve kariyer engelleri olarak çalışma koşullarının zorluğu, cinsiyet ayrımcılığı, MEB'in ilerleme kriterleri ve iş yükü gibi çeşitli nedenler göstermişlerdir. Katılımcılar, kadın yönetici sayısının artırılması için finansal iyileştirmeler, aile ve sosyal yapıda düzenlemeler, üst yönetimden yardım ve pozitif ayrımcılık gibi uygulamaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Keywords: Kadın Okul Yöneticleri Zorluklar Kariyer Engelleri Nitel Araştırma
Cite this article
Demir, D. & Dağdeviren Ertaş, B. (2026). Kadın Okul Yöneticisi Olmanın Zorlukları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Journal of Educational Philosophy and Sociology, 7(1), 1-25. https://doi.org/10.29329/jeps.2026.1436.15

  • Akinola, D. A., & Naidoo, P. (2024). Breaking the glass ceiling: an examination of gendered barriers in school leadership progression in South Africa. Cogent Social Sciences, 10(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2395342 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Altınışık, S. (1995). Kadın öğretmenlerin okul müdürü olmasının engelleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 1(3), 333-334. https://doi.org/10.14527/kuey.2014.004 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bayır, Ö., & Dönmez, A. (2020). Being a woman school principal in Turkey. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26(1), 163–202. https://doi.org/10.14527/kuey.2020.004 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bulut Boz, T. (2024). Kadın okul yöneticilerinin motivasyon kaynakları. Okul Yönetimi, 4(1), 47-64. https://izlik.org/JA98CR87RP [Google Scholar]
  • Bush, T. (2021). Gender and school leadership: Are women still under-represented as school principals?. Educational Management Administration & Leadership, 49(6), 861-862. https://doi.org/10.1177/17411432211050965 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Can, N. (2010). Okul yöneticilerinin yönetimde cinsiyet faktörüne ilişkin görüşleri. Eğitim ve Bilim Dergisi, 33(147), 1-7. https://doi.org/10.14582/duzgef.721 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ceyran, S., Alagöz, T., & İnandı, Y. (2025). Kadın öğretmenlerin cam tavan algısı ve kariyer endişeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Continuous Vocational Education and Training, 8(1), 24-55. https://izlik.org/JA22PU93DL [Google Scholar]
  • Çavuş, B., Yılmaz, T., & Sarpkaya, R. (2026). Kadın okul yöneticilerinin yöneticilik görevinden ayrilma nedenleri: bir olgubilim çalişmasi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 16(1), 383-412. https://doi.org/10.18039/ajesi.1801017 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Çelikten, M. (2004). Okul müdürü koltuğundaki kadınlar: Kayseri ili örneği. E. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 91-118. https://izlik.org/JA27FL76SX [Google Scholar]
  • Dağcı, F. (2025). Kadın okul yöneticilerinin kariyer deneyimleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi. [Google Scholar]
  • Dökmen, Z. Y. (2010). Toplumsal cinsiyet: Sosyal psikolojik açıklamalar (2. basım). Remzi Kitabevi. [Google Scholar]
  • Eagly, A. H. & Karau, S. J. (2002). Role congruity theory of prejudice toward female leaders. Psychological Review, 109, 573-598. https://doi.org/10.1037/0033-295x.109.3.573 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Eagly, A. H., Karau, S. J., & Johnson, B. T. (1992). Gender and leadership style among school principals: A meta-analysis. Educational Administration Quarterly, 28(1), 76-102. https://doi.org/10.1177/0013161X92028001004 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Erkol, H., & Aslanargun, E. (2026). Kadın okul müdürlerine simgesel temsilcilik ve kurumsal simgesel statü. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 13(2), 50-63. https://izlik.org/JA57MC28NX [Google Scholar]
  • Ersöz, A. (1997). Cinsiyet rollerine ilişkin beklenti, tutum, davranışlar ve eşler arası sorumluluk paylaşımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi. [Google Scholar]
  • European Commission. (2023). Employment and Social Developments in Europe 2023: Addressing labour shortages and skills gaps in the EU (Executive Summary). Publications Office of the European Union. https://op.europa.eu/webpub/empl/esde-2023/PDFs/2023-esde-executive-summary-en.pdf [Google Scholar]
  • Fana, M., Villani, D., & Bisello, M. (2022). Gender gaps in power and control within jobs. Socio-Economic Review, 21(3), 1343-1367. https://doi.org/10.1093/ser/mwac062 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Gün, M., Kiraz, Z., & Bayram, A. (2026). Kadınların eğitim yöneticisi olmalarına ilişkin eğitim yöneticilerinin görüşlerinin toplumsal cinsiyet bağlaminda değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 260-275. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1644053 [Google Scholar] [Crossref] 
  • İnandı, Y. (2009). The barriers to career advancement of female teachers in Turkey and their levels of burnout. Social Behavior and Personality: An International Journal, 37(8), 1143–1152. https://doi.org/10.2224/sbp.2009.37.8.1143 [Google Scholar] [Crossref] 
  • İnandı, Y., Özkan, S., Peker, S., & Atik, Ü. (2009). Kadın öğretmenlerin kariyer geliştirme engelleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 77-79. https://doi.org/10.17860/efd.93661 [Google Scholar] [Crossref] 
  • İnce, A., Önder, E., & Petek, H. (2025). Okullarda kadın müdür olmanın getirdiği zorluklar ve baş etme yolları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 1882-1908. https://doi.org/10.53444/deubefd.1590680 [Google Scholar] [Crossref] 
  • İnce, S., & Köse, A. (2025). Kadın okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ve yönetici yeterlikleri üzerine ilişkisel bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(2), 527-546. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1673252 [Google Scholar] [Crossref] 
  • İşeri, E. T., & Çalık, T. (2019). Kadın okul yöneticilerinin karşılaştıkları kurumsal kariyer engelleri ve bunları aşmaya yönelik çözüm yolları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1470-1503. https://doi.org/10.15869/itobiad.559985 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kalafatoğlu, Y. & Torun, A. (2022). Kadın yöneticilerin karşılaştıkları fırsatlar ve engeller: Nitel bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 40(3), 633-658. https://doi.org/10.17065/huniibf.1002991 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Karadaş, H., & Erol, S. (2025). Examining the Glass Ceiling Perceptions and Self-Efficacy Perceptions of Female Administrators and Teachers. International Journal on Lifelong Education and Leadership, 11(1), 11-24. https://doi.org/10.25233/ijlel.1552305 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Karadaş, H., & Yıldırım, M. T. (2025). Okul yöneticiliğinde kadın olma deneyimine ilişkin zorluklar ve engeller. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 104-116. https://doi.org/10.17556/erziefd.1575001 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Karcıoğlu, F. & Leblebici, Y. (2014). Kadın yöneticilerde kariyer engelleri: Cam tavan sendromu üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 28(4), 1-20. https://doi.org/10.16951/iibd.28149 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kazak, E. (2021). Öğretmenlerin okul yöneticiliğini tercih etme nedenleri. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 9(1), 59-73. https://izlik.org/JA35KB39UU [Google Scholar]
  • Kızıloluk, H. (2007). Toplum bilim yazıları (2. baskı). Anı Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Kim, H., & Song, Y. (2014). Do high schools in South Korea need more female principals? The relationship between gender and leadership performance. Asian Women, 30(2), 57-84. 10.14431/aw.2014.03.30.2.57 [Google Scholar]
  • Kirişci, G., & Can, N. (2020). Eğitim ve okul yöneticilerinin cam tavan sendromuna ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 618–636. https://doi.org/10.31592/aeusbed.736762 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Köse, A., & İnce, S. (2022). Kadın yönetici ve öğretmenlerin kariyer engelleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1717–1755. https://doi.org/10.17679/inuefd.1141438 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Marshall, C. & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage. [Google Scholar]
  • Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Millî eğitim istatistikleri: Örgün eğitim 2024–2025. Strateji Geliştirme Başkanlığı. https://www.meb.gov.tr/2024-2025-orgun-egitim-istatistikleri-aciklandi//haber/38473/tr [Google Scholar]
  • Mert, P. (2021). Leadership characteristics of female school principals according to female teachers. International Journal of Psychology and Educational Studies, 8(4), 166-176. https://izlik.org/JA22SM66DM [Google Scholar]
  • Mizrahi, R. & Aracı, H. (2010). Kadın yöneticiler ve cam tavan sendromu üzerine bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 1-8. https://doi.org/10.15869/itobiad.1704520 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Nkosi, N. (2024). Breaking Barriers and Building Bridges: Unveiling the Enablers of Women School Leaders to Overcome Gender Inequality in KwaZulu-Natal, South Africa. Research in Educational Policy and Management, 6(2), 436-453. https://doi.org/10.46303/repam.2024.43 [Google Scholar] [Crossref] 
  • OECD. (2019). TALIS 2018 results (Volume I): Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en [Google Scholar] [Crossref] 
  • Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343. https://izlik.org/JA58SW87AG [Google Scholar]
  • Özkan, H., Demir Özkan, H., Altınok, T., & Pısıl, Y. O. (2023). Kadın yöneticilerin gözünden okul yönetiminde karşılaşılan sorunlar. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(69), 3661–3666. https://doi.org/10.29228/JOSHAS.72537 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Polat, M., Polat, Z., Çoban, İ., & Kılıç, R. (2022). Temel eğitimde kadın yöneticilerin okul yöneticiliğine bakışı. International Academic Social Resources Journal, 7(44), 1693–1697. https://doi.org/10.29228/asrjournal.66776 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Powell, G. N. & Butterfield, D. A. (1994). Investigating the “Glass ceiling” phenomenon: An empirical study of actual promotions to top management. Academy of Management Journal, 37(1), 68-86. https://doi.org/10.2307/256770 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ryan, M. K. & Haslam, S. A. (2007). The glass cliff: Exploring the dynamics surrounding the appointment of women to precarious leadership positions. Academy of Management Review, 32(2), 549-572. https://doi.org/10.5465/amr.2007.24351856 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Still, L. V. (1997). Glass ceilings, glass walls and sticky floors: Barriers to career progress for women in the finance industry. (A report prepared for the Human Rights and Equal Opportunity Commission and Westpac). Edith Cowan University. [Google Scholar]
  • Şahin, M. (2025). Gender in school administration: Problems of women administrators. Journal of Social Sciences And Education, 8(1), 81-113. https://doi.org/10.53047/josse.1700205 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Şahin, M. (2026). Cam tavan sendromuna ilişkin kadın öğretmenlerin görüşleri. Journal of Computer and Education Research, 14.1-33 https://doi.org/10.18009/jcer.1825386 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Tok, T. N., & Yalçın, N. (2017). Okul yöneticileri gözünden kadın okul yöneticileri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 353-366. https://doi.org/10.5505/pausbed.2017.36025 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Uğurlu, O. & Hovardaoğlu, S. (2011). Liderlik davranışının değerlendirilmesinde liderin cinsiyeti, değerlendiren kişinin cinsiyeti ve liderlik stili arasındaki ilişki. Türk Psikoloji Dergisi, 26(68), 14-27. [Google Scholar]
  • Uyguç, N. (2003). Cinsiyet, bireysel değerler ve meslek seçimi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 93-103. https://doi.org/10.16953/deusbed.09845 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Wolle, G. (2024). Gender stereotypes and contributing factors for the gender gap in the school leadership position in North Wello Zone: Ethiopia. Cogent Education, 11(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2375482 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Wright, E. O., Baxter, J. & Birkelund, G. E. (1995). The gender gap in workplace authority-a cross national study. American Sociological Review, 60(3), 407-435. https://doi.org/10.2307/2096422 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. baskı) Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yılmaz, K., Dülger, M., & Yeşil, A. İ. (2026). Okul yöneticileri ve öğretmenlerin okul yönetimini tercih etme nedenleri: Türkiye’deki araştırmalar üzerine bir inceleme. Okul Yönetimi, 6, 1-20. https://izlik.org/JA56NB99BE [Google Scholar]
  • Zhang, X., Bush, T., & Ng, A. Y. M. (2025). Career Advancement of Female Principals in Government Schools in China. Research in Educational Administration and Leadership, 10(3), 585-625. https://doi.org/10.30828/real.1624407 [Google Scholar] [Crossref]