Review article | Open Access
Journal of Educational Philosophy and Sociology 2025, Vol 6(2) 197-214

Peyami Safa’nın Eğitimle İlgili Görüşleri ve Simeranya Eğitim Teorisi

Article Type
Review article
Publication Date
December 31, 2025
Pages
197-214

Abstract

Çağımız sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik değişmelerin hızlı şekilde yaşandığı ve bu değişmelerden toplumların aşırı derecede etkilendiği bir süreci yaşamaktadır. Ancak bu değişmelerin toplumları refaha götürecek, hayat standartlarını yükseltecek ilerlemeler olarak oluşması gerekmektedir. Toplumların nitelikli olarak gelişmeleri zihniyet itibariyle yetiştirdikleri bireylere bağlıdır. Bu da günümüzde eğitimin önemini bir kat daha arttırmıştır. Bugün hemen bütün toplumların problemi, bu değişmelerin aracı olarak eğitimin nasıl organize edileceğidir. Bu hususta, özellikle istenen insan tipinin belirlenmesi ve bu doğrultuda planların, programların hazırlanması ve uygulamaya konulması gerekmektedir. Eğitimin toplumsal dönüşümleri sağlama görevinin etkililiği, küresel manada günceli yakalama kadar milli olma özelliğini de korumasına bağlıdır. Özellikle yakın dönem Türk eğitim düşüncesini ortaya çıkarmak, günümüz ve gelecek eğitim problemlerimizin çözümü yolunda değerli ipuçları sunması bakımından önemlidir. Bu bağlamda çalışmada milli edebiyatçı Peyami Safa’nın çeşitli yazılarında (eserlerinde) dile getirdiği eğitim ile ilgili görüşleri yansıtılmaya çalışılmış; genel manada eğitim anlayışı, eğitimin amaçlarına ilişkin görüşleri, benimsediği eğitim felsefesi, eğitim politikalarına yönelik görüş ve önerileri, çeşitli öğretim kademelerine ilişkin reform planları ve tahayyül ettiği “Simeranya Eğitim Teorisi” başlıkları altında derlenmiştir.

Keywords: Eğitim Peyami Safa Simeranya Eğitim Teorisi
Cite this article
Genç, S. Z. (2025). Peyami Safa’nın Eğitimle İlgili Görüşleri ve Simeranya Eğitim Teorisi. Journal of Educational Philosophy and Sociology, 6(2), 197-214. https://doi.org/10.29329/jeps.2025.1400.6

  • Ergün, M. (1996). Eğitim Felsefesi. Ankara: Ocak Yayınları. [Google Scholar]
  • Gökçe, O. G. (2024). Peyami Safa’nın eğitim mefkuresi ve edebiyat eğitimi üzerine düşünceleri üzerine bir inceleme. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, (30), 85-96. https://doi.org/10.30767/diledeara.1483920 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Safa, P. (1978). Eğitim Gençlik Üniversite (2. Baskı). İstanbul: Ötüken Neşriyat A. Ş. [Google Scholar]
  • Safa, P. (1995). Yalnızız (12. Baskı). İstanbul: Ötüken Neşriyat A. Ş. [Google Scholar]
  • Saracaloğlu, A. ve Günay, G. (2020). Yükseköğretimin tarihçesi ve geleceğe bakış. A. S. Saracaloğlu ve A. K. Eranıl (Ed.), Türkiye’de yükseköğretimin panoraması içinde (1. baskı, ss. 1-60). Nobel Akademik Yayıncılık. [Google Scholar]